Jak szanować pamięć zmarłych w świetle wiary?
Zastanawiasz się, czy zapalenie znicza na grobie bliskiej osoby jest zgodne z wiarą? Przeczytaj, jak rozróżniać między tradycją a biblijnymi zasadami.
Co roku, na przełomie października i listopada, w środowiskach chrześcijańskich powraca ta sama dyskusja: czy chrześcijanin może zapalić znicz na grobie bliskiej osoby?
Czy odwiedzanie cmentarza w dniu Wszystkich Świętych jest kompromisem ewangelicznie wierzących z katolicką tradycją?
Czy postawienie świecy oznacza uczestnictwo w niebiblijnych praktykach religijnych?
Tymczasem niemal niezauważenie w naszej kulturze coraz mocniej zadomawia się Halloween. Święto, którego współczesna, komercyjna forma często wykorzystuje symbole okultyzmu, demonów, śmierci, okaleczenia i przemocy.
To, co jeszcze niedawno budziło przerażenie, coraz częściej staje się dekoracją, kostiumem i okazją do zabawy.
I zastanawiam się, czy przypadkiem nie pomyliliśmy priorytetów.
Biblia wyraźnie zabrania praktyk okultystycznych, wróżbiarstwa, czarów i wywoływania duchów zmarłych (Pwt 18:10-12).
Nie znajdziemy w niej natomiast zakazu zapalenia świecy na grobie człowieka, którego kochaliśmy.
Oczywiście, znicz nie pomaga zmarłemu, nie skraca jego cierpienia i nie zmienia jego wiecznego losu.
Nie ma żadnej duchowej mocy.
Może jednak stanowić zwyczajny, kulturowy gest pamięci, szacunku i wdzięczności.
To jedna z tych kwestii, które teologia określa mianem adiafory, czyli rzeczy moralnie obojętnych samych w sobie, których Pismo nie nakazuje ani nie zakazuje.
Ich ocena zależy od znaczenia, intencji i okoliczności oraz sumienia wierzącego.
W takich sprawach potrzebujemy biblijnego rozeznania i poszanowania sumienia, o czym przypomina Rzymian 14.
Nie wszystko jednak należy do tej kategorii.
Uczestnictwo w praktykach okultystycznych nie jest kwestią chrześcijańskiej wolności.
Podobnie nie możemy bezrefleksyjnie akceptować wszystkiego, co współczesna kultura nazywa niewinną zabawą.
Nie twierdzę, że każde dziecko przebrane na Halloween praktykuje okultyzm.
Nie twierdzę też, że każdy kostium czy wydrążona dynia stanowią zagrożenie duchowe.
Ale czym innym jest dziecięca zabawa, a czym innym świadome oswajanie z demonologią, makabrą, krwią i przemocą.
Swoją drogą - to że, jakieś dziecko czy rodzic nie robi tego ze względu na świadomy okultyzm, nie oznacza, że te praktyki przestały być okultystyczne.
Świat duchowy jest prawdziwy, również osobowe zło jest prawdziwe i czasem nawet nieświadome praktyki są furtką dla wielkich problemów.
Szczególnie niepokoi mnie to, jak łatwo zamieniamy ludzkie cierpienie i śmierć w rozrywkę.
Niedawne brutalne ataki nożowników w polskich szkołach powinny nami głęboko wstrząsnąć.
Nie ma dowodów, że zostały spowodowane przez Halloween i nie zamierzam przypisywać tej tragedii przyczynom, których nie ustalono.
Jednak te wydarzenia tym bardziej powinny skłonić nas do refleksji nad tym, jak wychowujemy młode pokolenie, jak przedstawiamy mu przemoc i jaką wrażliwość moralną kształtujemy.
Czy naprawdę chcemy, żeby krew, rany, przerażenie i śmierć były dla dzieci przede wszystkim źródłem rozrywki?
Czy wszystko, co można nazwać zabawą, rzeczywiście jest dobre i pożyteczne?
Apostoł Paweł napisał: „Wszystko wolno, ale nie wszystko jest pożyteczne” (1 Kor 10:23).
Chrześcijańska wolność nigdy nie oznaczała rezygnacji z moralnego rozeznawania.
Jest jeszcze coś.
Śmierć zasługuje na powagę, a pamięć o zmarłych na szacunek.
Odwiedzając grób bliskiej osoby, możemy zatrzymać się nad kruchością życia, przemijaniem, wdzięcznością za wspólnie przeżyte lata i własną wiecznością.
Halloween natomiast, szczególnie w swojej makabrycznej odsłonie, często zamienia śmierć w widowisko, a grozę w zabawę.
Dla chrześcijanina śmierć nie jest ani zabawką, ani ostatecznym zwycięzcą.
Pismo nazywa ją ostatnim wrogiem (1 Kor 15:26). Ewangelia ogłasza, że Jezus Chrystus pokonał śmierć przez swoje zmartwychwstanie.
Dlatego nie musimy jej ani oswajać przez makabryczną rozrywkę, ani wypierać ze świadomości.
Możemy patrzeć na nią poważnie, ale z nadzieją.
Moim marzeniem jest, żebyśmy jako chrześcijanie nauczyli się rozróżniać między biblijnym przykazaniem a ludzką tradycją, między rzeczywistym grzechem a kwestią sumienia, między szacunkiem dla zmarłych a praktykami, których Bóg zabrania.
Byśmy zaczęli walczyć tam, gdzie ta walka ma sens i powód, a schowali miecz, tam gdzie Biblia pozostawia wolność i czegoś nie zabrania lub nie nakazuje.
Można nie zapalić ani jednego znicza i wcale nie być przez to bardziej wiernym Chrystusowi.
Można też zapalić świecę na grobie bliskiej osoby, nie uczestnicząc w żadnym niebiblijnym obrzędzie.
Ale nie można nazywać wszystkiego niewinną zabawą tylko dlatego, że współczesna kultura przestała dostrzegać w tym problem.
Potrzebujemy dojrzałego, biblijnego rozeznania.

Autor
Pastor Bartłomiej Szymon Kurylas
Nauczyciel Słowa Bożego · założyciel Wspaniałości z Nieba
„Niech dobry Bóg błogosławi Ci obficie, byś był błogosławieństwem dla drugiego człowieka."